Wakambofungidzira here uchifamba munzvimbo ine makore anoita seanokwiza pamusoro pemiti uye mhepo inonzwa yakazadzwa nehunyoro hunozorodza? Ndizvo chaizvo zvinoitika mune zvinonzi masango emakoremakona epasi anoita seakatorwa kubva munyaya yekufungidzira nekuda kwemhepo yawo inonyudza uye zvinomera zvakasvibira.
Nzvimbo idzi dzezvakatipoteredza hadzisi nzvimbo dzakanaka dzekutora mifananidzo chete, asi dzinomiririra nzvimbo tsvene dzechokwadi dzehupenyu uko kubatana pakati penzvimbo dzine makomo nemhepo kunoita kuti pave nemamiriro ekunze akasiyana. Muchinyorwa chino, tichaongorora zvakadzama nezvemasango aya emvura asinganzwisisike, tichiongorora zvese kubva pakuumbwa kwawo kusvika kwaunogona kuwawana.
Chii chaizvo chinonzi sango remakore?
Kutanga, tinofanira kutaura kuti masango aya ndiwo masango emvura ari pakati penzvimbo dzakakwirira. Anokura zvikuru munzvimbo dzine mvura inopfungaira ichibva kunzvimbo dzine hunyoro hwakanyanya seAmazon basin, inowira pamawere emakomo uye inoungana, yoita mhute Izvi zvinoderedza chiedza chezuva zvakananga, izvo zvinoita kuti mvura itsvuke zvishoma.
Nekuti anogara aine hunyoro, anowanzonzi masango ane moss. Zvirimwa zvacho zvakawanda zvekuti miti yacho ine midzi mipfupi, isina kudzika kupfuura iri munzvimbo dzakaderera. Uyezve, ivhu rine zvakawanda zve organic matter, kunyangwe zvichiwanzova ine madhaka uye yakazara nepeat, izvo zvinogadzira nharaunda mumhute yakanaka kuti hupenyu hubudirire musango.
Zvinonakidza kuti nzvimbo iyi yezvakatipoteredza inowana mazita akasiyana zvichienderana nenyika. Semuenzaniso, muMexico inonzi sango regore, nepo muPeru inowanzonzi yungas. Muzvitsuwa zveAtlantic, kune rumwe rutivi, inozivikanwa se laurisilva. Pasinei nemazita acho, hunhu hwayo hwakafanana: mvura yakawanda uye tembiricha dzakagadzikana gore rese
Kugoverwa kwenzvimbo: Vari kupi?
Tichitarisa mepu yepasi rose, tinoona kuti masango aya akazara munzvimbo dzinopisa. MuCentral America, anowanikwa munzvimbo dzakakwirira kupfuura mamita chiuru, kunyanya muSierra de las Minas muGuatemala nenzvimbo dzine makomo dzeCosta Rica neNicaragua. MuSouth America, Ecuador nePeru dzine dzimwe dzenzvimbo dzakakura, kunyangwe dziripowo muColombia, Bolivia, Venezuela, nekuchamhembe kwakadziva kumabvazuva kweArgentina.
Asi musafunga kuti izvi zvinongoitika kuAmerica chete. MuAfrica, masango ane makore akawanda anowanikwa muCongo Basin neMadagascar, achitosvika kuCanary Islands muSpain. MuAsia, tinogona kuwana nzvimbo idzi mumakomo eIndochina, Indonesia, nedzimwe nzvimbo dzeChina. Chaizvoizvo, chero nzvimbo ine makomo inopisa Kana mhepo ikafamba zvakanaka, inogona kutsigira rudzi urwu rwezvirimwa.
Nyaya yakakosha yeMachu Picchu neAndes
Kutaura nezvemasango ane makore akawanda hazvidzivisiki kutaura nezveMachu Picchu. Nhare yeInca iri munzvimbo yePeruvian Yungas, iri pakakwirira mamita 2430 pamusoro pegungwa. Pano, chimwe chinhu chinonakidza chinoitika: mhepo ine hunyoro inobva kuAmazon inokwira nemuAndes uye, painotonhora, inoshanduka kuita mhute yakakora yakafukidza misorokupa guta zita remadunhurirwa rekuti "guta riri pamusoro pemakore".
Mamiriro ekunze munzvimbo iyi anopisa zvishoma, uye mvura inonaya zvakanyanya kunyanya pakati paZvita naKurume. Hunyoro uhwu hunogara huripo ndicho chakavanzika che zvipenyu zvakasiyana-siyana uye mashiripiti Inotyisa zvekuti iri muNzvimbo Tsvene Yenhoroondo. Tiri kutaura nezvayo anopfuura 380 marudzi emiti uye nhamba inoshamisa yeshiri nemhuka dzinoyamwisa dzinogara pamwe chete nematongo ezvivakwa.
Kune avo vanoda kuona izvi pachavo, Inca Trail ndiyo nzira yakakodzera. Munguva yerwendo, kunyanya pazuva rechitatu, vafambi vanosangana nepfungwa chaiyo yesango rine makore, uko kuonekwa kunoderedzwa nemhute uye nzvimbo dzakakomberedza dzinozadzwa ne mavara akajeka uye ruzha runoshamisa.
Kusiyana-siyana kwezvipenyu nemiti inowanikwa munzvimbo dzakasiyana-siyana
Kana paine chimwe chinhu chinoonekwa mumasango aya, huwandu hwemiti inonzi epiphytes, zvirimwa zvinokura pane zvimwe zvirimwa. MaOrchid ndiwo madzimambo asingapokane; muPeru chete mune marudzi angangoita zviuru zvitatu, kunyanya Sobralia altissima, anogona kusvika mamita gumi nemana pakureba. Mafern aripowo kwose kwose, zvichigadzira zvakasikwa zvakapfuma muzvipenyu zvakasiyana-siyana inofukidza anenge masendimita ese aripo.
- Zvisikwa zvezviratidzo: Tsoko dzeAndean cock-of-the-rock netsoko yellow-tailed woolly dzinosiyana, mhando dzinonyanya kuvimba nenzvimbo iyi.
- Miti yemishonga: Quinine muenzaniso mukuru; kunyange hazvo isingawanikwe mazuva ano, makwati ayo aikosha pakurwisa malaria nekushaya simba kwemuviri.
- Ivhu rine zvinovaka muviri: Kuora zvishoma nezvishoma nekuda kwehunyoro kunoita kuti ivhu rakasviba, rakaorera, rakanakira miti yemichindwe yeAndean.
Zvinosuwisa kuti nharaunda idzi dzine njodzi huru. Nyanzvi dzakawanda dzekuchengetedza nharaunda dzinonyevera kuti ndidzo chinonyanya kukosha pakuchengetedza kuchengetedza kwepasi, sezvo chero shanduko diki mukupisa kwepasi rose ichikanganisa zvakanyanya mhando dzemhuka dziripo dzisingakwanise kurarama kune imwe nzvimbo.
Rudzi urwu rwehupenyu, kubva kuzvipembenene zvinogara mumadhaka epeat kusvika kushiri dzine mavara akasiyana-siyana dzinobhururuka mumhute, zvinoenderana nekuchengetedza mvura yakaringana. Kuchengetedza nzvimbo dzakadai sePeruvian Yungas kwakakosha kuti nharaunda idzi dzibudirire. zvishongo zvemarudzi akasiyana-siyana hazvitsakatike nekuda kwekumanikidzwa kwekutemwa kwemiti kana shanduko yemamiriro ekunze.
Masango aya anomiririra nzvimbo yakakwana pakati pesango negomo, uko mvura inogara ichidzokororwa kuburikidza nemhute kuti ipe chikafu kune zvipenyu zvakasiyana-siyana zvinopararira mumakondinendi ese, zviri zvinhu zvakakosha pakuchengetedza hutano hwezvakatipoteredza hwePasi.